Voor basisscholen
Ontdek een buitenplaats in het centrum van de stad.
Trompenburg Tuinen & Arboretum is de laatst bewaarde buitenplaats in Rotterdam. Trompenburg ligt sinds 1820 aan de Honingerdijk in Rotterdam/Kralingen. Er is veel veranderd sinds die tijd. De tuin van de buitenplaats is groter geworden doordat er buurtuinen aan zijn toegevoegd en het huis waar de eigenaar van de buitenplaats vroeger in woonde is verkocht, er zijn nu kantoren in gevestigd.
In de tuin van Trompenburg is van alles te beleven! Er kan grond- en wateronderzoek worden gedaan en je kunt er van alles leren over bloemen en planten. Je kunt er ook spelletjes doen en speurtochten. En je kunt er een kopje koffie of een glas limonade drinken of picknicken.
Trompenburg Tuinen is acht hectare groot en verdeeld in twee stukken. Het eerste gedeelte is de tuin achter het entreegebouw waar je het entreekaartje koopt. Als je de tuin helemaal doorloopt naar achteren kan je als je de tuin uitgaat en de weg (de Groene Wetering) oversteekt met een speciaal kaartje het tweede gedeelte van de tuin (De Overtuin) in.
Doel: Kinderen spelenderwijs kennis laten maken met de natuur en met cultureel erfgoed in hun directe omgeving.
Er zijn verschillende lesprogramma’s die deels op school kunnen worden voorbereid en voor een ander deel in Trompenburg worden uitgevoerd. De lessen sluiten aan op leergebiedspecifieke kerndoelen.
In Trompenburg zijn vrijwilligers aanwezig t.b.v. de begeleiding van de lessen/activiteiten, de deelnemende scholen dienen enkele begeleiders mee te nemen (in overleg)
Programma
Groep 1/2:
· De eekhoorn is jarig
Kinderen maken kennis met diverse dieren in de tuin. Vanuit een feestelijke insteek, het verjaardagsfeestje van Eric eekhoorn, ontwikkelen ze een eerste inzicht in de leefwijze van deze dieren.
Lesdoelen: De kinderen kunnen dieren herkennen en benoemen
De kinderen weten waar de dieren leven en wat hun voedsel is
De kinderen beseffen wat er allemaal komt kijken bij het vieren van een verjaardag
De kinderen worden nieuwsgierig naar de tuin en naar Trompenburg
Aansluiting op leergebiedspecifieke kerndoelen:
Oriëntatie op mens en wereld
30. De kinderen kunnen in de regio veel voorkomende planten en dieren benoemen en aangeven in welke biotoop ze thuishoren (bv bos, sloot, weiland)
7. Kunstzinnige oriëntatie
De kinderen kunnen liederen uit de eigen cultuur en andere culturen in groepsverband zingen
Groep 3/4:
· Een brief van een vleermuis
In deze les ontvangen de kinderen een brief van Veronica Vleermuis. Zij is op zoek naar nieuwe woonruimte en vraagt de kinderen om hulp. De kinderen verzamelen informatie om Veronica Vleermuis beter te leren kennen. Ze onderzoeken of er in Trompenburg een geschikte plek te vinden is voor een vleermuis.
Lesdoelen:
De kinderen kunnen kenmerken van een vleermuis beschrijven
De kinderen kunnen verschillen tussen vleermuizen en vogels benoemen
De kinderen kunnen aangeven wat vleermuizen eten en waar zij wonen
De kinderen kunnen uitleggen welke plekken en Trompenburg een geschikte leefomgeving voor vleermuizen vormen.
Aansluiting op leergebiedspecifieke kerndoelen:
Oriëntatie op mens en wereld
30. De kinderen kunnen in de regio veel voorkomende planten en dieren benoemen en aangeven in welke biotoop ze thuishoren
Groep 5/6:
· Van alles te doen
Hoe werd de tuin vroeger gebruikt en wat gebeurt er nu?
Tussen 1850 en 1950 was de tuin particulier bezit. Aanvankelijk werd het buiten als weekend- en zomerverblijf gebruikt, daarna werd het permanent bewoond.
De bewoners hadden tuinmannen, dienstbodes, kindermeisjes en een koetsier in dienst .
Er was een moestuin en een siertuin en als er een boom in de weg stond of te groot werd, werd hij omgezaagd en in de open haard opgestookt.
In 1958 werd Trompenburg ondergebracht in een stichting, de tuin werd op kleine schaal opengesteld voor bezoekers die er gratis mochten wandelen.
Er werd een bijzondere bomen- en plantenverzameling aangelegd die speciale verzorging krijgt. Bezoekers uit de hele wereld komen naar deze bijzondere bomen en planten kijken.
Bezoekers mogen niet meer gratis de tuin in maar moeten een entreekaartje kopen als ze de tuin willen bezoeken. En er worden activiteiten georganiseerd. Plantenbeurzen, een Kerstmarkt, speurtochten voor kinderen, plantencursussen voor volwassenen en nog veel meer.
Lesdoelen:
De kinderen kunnen de relatie tussen werk en inkomen beschrijven
De kinderen kunnen aangeven hoe buitenplaatsen van oudsher werden gebruikt
De kinderen kunnen zich inleven in de verschillende gebruikers van Trompenburg.
De kinderen beseffen dat verschillende gebruikers ook verschillende belangen kunnen hebben.
Aansluiting op leerspecifieke kerndoelen
Nederlandse taal
2. De kinderen kunnen mondeling verslag uitbrengen
Oriëntatie op mens en wereld
15. De kinderen kunnen enkele aspecten van het verschijnsel arbeid beschrijven, waaronder soorten beroepen
Kunstzinnige oriëntatie
1. De kinderen kunnen werkstukken maken met een communicatieve functie
· Bijzondere bomen, struiken, vaste planten, bollen en knollen
Welke plant in welke tuin?
Waar komen onze bomen vandaan?
Wat is het verschil tussen een bol en een knol?
Lesdoelen
De kinderen weten dat er in Trompenburg veel verschillende planten staan
De kinderen weten dat de meeste planten in Trompenburg aangeplant zijn
De kinderen kunnen de verschillen tussen bollen en knollen aangeven
De kinderen kunnen een eenvoudig vergelijkend onderzoek tussen een bol en een knol uitvoeren
De kinderen kunnen resultaten van hun eigen onderzoek presenteren
De kinderen beseffen dat Trompenburg een bijzondere natuurwaarde vertegenwoordigt
Aansluiting op leerspecifieke kerndoelen
32. De Kinderen kunnen globaal de bouw van planten beschrijven en de vorm en functie van verschillende onderdelen aangeven.
Groep 7/8:
· Van generatie op generatie
Een buitenplaats gaat over van generatie op generatie. In deze les krijgen de kinderen inzicht in de relaties tussen opeenvolgende generaties. Een spannend oud voorwerp zet de kinderen aan het denken over erfenissen en familiebanden. De kinderen gaan aan de slag met een paar opdrachten over stambomen: vragen aan de hand van een gegeven stamboom, ze maken hun eigen stamboom en verzinnen een stamboom voor de familie van Trompenburg. Daarnaast maken ze een folder voor Trompenburg, tekenen daarvoor een familiewapen en twee ‘sporen’ van familieleden.
Lesdoelen
De kinderen weten dat je van familieleden die overlijden bezittingen kunt erven
De kinderen krijgen inzicht in hun eigen familiegeschiedenis
De kinderen weten dat buitenplaatsen vaak al eeuwen lang in het bezit zijn van een familie
De kinderen kunnen hun eigen stamboom maken
De kinderen beseffen dat elke generatie zijn eigen sporen achterlaat op een buitenplaats
Aansluiting op leerspecifieke kerndoelen
Oriëntatie op mens en wereld
14. De kinderen kennen in grote lijnen de familie- en omgevingsgeschiedenis
· Elke plant z’n eigen plek en welke rol spelen de dieren hierbij?
In Trompenburg staat een grote verscheidenheid aan planten. Iedere plant heeft z’n eigen behoeften, natte of droge grond, zon of schaduw, warmte of koude. Ook dieren spelen een rol bv bij de bestuiving van de bloemen. Bij deze les komt het verband tussen het groen en de dieren aan de orde. Als afsluiting wordt een poster gemaakt van een voedselketen.
Lesdoelen
De kinderen weten dat het groen in Trompenburg een hoge natuurwaarde heeft.
De kinderen weten wat een voedselweb is
De kinderen kunnen informatie vinden over het leven van dieren
De kinderen zijn zich bewust van de onderlinge afhankelijkheid van de natuur.
Aansluiting op leerspecifieke kerndoelen
Oriëntatie op mens en wereld
32. De kinderen kunnen aangeven welke rol de verschillende types organismen in de voedselkringloop spelen
Kunstzinnige oriëntatie
13. de kinderen kunnen relaties leggen tussen spel en de dagelijkse werkelijkheid
· Veel plezier in de tuin!
Op verschillende plaatsen in het land worden recreatieparken en sportvelden aangelegd. Ook tuinen en parken krijgen soms een recreatieve functie. De kinderen gaan in deze les interviews afnemen om meer inzicht te krijgen in het recreatiegedrag in tuinen en parken in Rotterdam. Voor een folder wordt een pagina gemaakt “te doen in Trompenburg”
Lesdoelen
De kinderen kunnen verwoorden wat zij graag in hun vrije tijd willen doen
De kinderen kunnen interviews opzetten en uitvoeren
De kinderen hebben een breed overzicht op wat er in Trompenburg gebeurt
De kinderen beseffen dat Trompenburg waardevol is door de samenhang van de geschiedenis, de natuurwaarde en de recreatiemogelijkheden
Aansluiting op leerspecifieke kerndoelen
Nederlandse taal
2. De kinderen kunnen vragen stellen om informatie te verzamelen
2,3. de kinderen kunnen iets uitleggen en daarbij gebruik maken van communicatiemiddelen
8. de kinderen kunnen op basis van verkregen informatie een werkstuk maken
· Hoe staat het met het water?
Eén van de allerbelangrijkste zaken voor het leven op aarde is water, schoon water. In Trompenburg is veel water aanwezig: een vijver, sloten, een beek. Maar hoe schoon is dat water eigenlijk? En wat leeft er in?
In deze les gaan kinderen de kwaliteit van het water in Trompenburg onderzoeken. Dit doen ze door het inventariseren van beestjes en planten in het water, aan de hand van de kleur en de geur van het water, door het zoeken naar zichtbare afval en door het bepalen van de helderheid en de temperatuur van het water.
Lesdoelen
De kinderen krijgen een indruk van de waterkwaliteit in Trompenburg
De kinderen inventariseren en benoemen beestjes en planten met behulp van zoekkaarten
De kinderen interpreteren de waterkwaliteit aan de hand van eigen waarnemingen
Aansluiting op leerspecifieke kerndoelen
Oriëntatie op mens en wereld
21. De kinderen kunnen de wisselwerking tussen mens &milieu met voorbeelden uitleggen
30. De Kinderen kunnen planten en dieren onderbrengen in een systematische indeling
30. De Kinderen kunnen planten en dieren benoemen en aangeven in welke biotoop ze thuishoren
31. De kinderen ontdekken hoe waterbeestjes zijn aangepast aan hun omgeving
32. De kinderen kunnen de rol van verschillende organismen in de voedselkringloop aangeven